Slimmer studeren met markeerstiften: zo begin je georganiseerd aan het nieuwe schooljaar

Dit artikel is tot stand gekomen in betaalde samenwerking met HEMA.

Een nieuw schooljaar betekent vaak nieuwe boeken, schriften, een frisse agenda en een etui dat weer compleet gemaakt mag worden. Maar back-to-school gaat niet alleen over het verzamelen van schoolspullen. Het is ook een goed moment om na te denken over hoe je tijdens het komende schooljaar overzicht houdt in alle lesstof.

Markeerstiften kunnen daarbij een handig hulpmiddel zijn. Door bewust met kleuren te werken, kun je belangrijke begrippen sneller terugvinden en structuur aanbrengen in je aantekeningen. De kunst zit vooral in de manier waarop je ze gebruikt.

Geef iedere kleur een eigen betekenis

Wie een pagina vol tekst in verschillende kleuren markeert, creëert niet automatisch meer overzicht. Het kan daarom helpen om vooraf een eenvoudig kleurensysteem te bedenken.

Je kunt bijvoorbeeld geel gebruiken voor belangrijke begrippen, roze voor definities, groen voor voorbeelden en blauw voor informatie die je later nog eens wilt bekijken. Welke kleuren je kiest, maakt uiteindelijk niet zoveel uit. Het belangrijkste is dat je dezelfde betekenis consequent blijft gebruiken.

Bij HEMA zijn verschillende soorten markeerstiften verkrijgbaar. Het assortiment bestaat onder andere uit accentueerstiften in verschillende kleuren, pastelvarianten en compacte markeerstiften. Daardoor kun je een set kiezen die aansluit bij de manier waarop jij je aantekeningen en schoolwerk organiseert.

Minder markeren kan juist meer overzicht geven

Het is verleidelijk om tijdens het leren complete alinea's te markeren. Uiteindelijk valt er dan alleen weinig meer op. Probeer daarom eerst een stukje tekst helemaal te lezen en bepaal daarna wat daadwerkelijk belangrijk is.

Dat idee wordt ook ondersteund door onderzoek naar verschillende leertechnieken. Een uitgebreide wetenschappelijke review van Dunlosky en collega's laat zien dat simpelweg markeren op zichzelf geen bijzonder krachtige leermethode is. Onderzoekers wijzen er onder andere op dat studenten soms te veel tekst markeren, waardoor het onderscheid tussen belangrijke en minder belangrijke informatie kleiner wordt. Het onderzoek is te lezen in Improving Students’ Learning With Effective Learning Techniques.

Een markeerstift kun je daarom beter zien als een hulpmiddel om informatie te ordenen dan als een manier om de stof automatisch te onthouden.

Combineer markeren met actief leren

Wil je echt iets onthouden voor een toets of tentamen? Maak dan na het lezen iets actiefs van de informatie die je hebt gemarkeerd. Sluit bijvoorbeeld je boek en probeer uit je hoofd uit te leggen wat een gemarkeerd begrip betekent. Je kunt er ook een oefenvraag van maken of jezelf later over de belangrijkste punten overhoren.

Dat sluit aan bij dezelfde wetenschappelijke review: technieken waarbij studenten zichzelf testen en hun leeractiviteiten over meerdere momenten verspreiden, werden daarin als effectievere leerstrategieën beoordeeld dan alleen markeren of herlezen.

Zo krijgt het markeren een duidelijke functie. De kleur helpt je bepalen welke informatie aandacht verdient, waarna je actief met die informatie aan de slag gaat.

Maak ook je eigen aantekeningen overzichtelijk

Markeerstiften hoeven bovendien niet alleen in studieboeken te worden gebruikt. Ze zijn minstens zo handig bij zelfgemaakte samenvattingen en aantekeningen.

Schrijf tijdens de les eerst gewoon mee en breng daarna structuur aan. Markeer bijvoorbeeld alleen de belangrijkste begrippen of gebruik een aparte kleur voor onderwerpen waarvan je merkt dat je ze nog niet volledig begrijpt. Wanneer je later gaat leren, zie je meteen welke onderdelen extra aandacht nodig hebben.

Ook in een planner of agenda kun je met een eenvoudig kleurensysteem werken. Geef verschillende soorten activiteiten een eigen kleur, bijvoorbeeld huiswerk, toetsen, deadlines en persoonlijke afspraken. Vooral wanneer de eerste weken van het schooljaar weer vol beginnen te lopen, kan zo'n visueel systeem helpen om snel te zien wat er op de planning staat.

Begin het schooljaar met een systeem dat bij jou past

De start van een nieuw schooljaar is een mooi moment om nieuwe gewoontes uit te proberen. Daar hoeft geen ingewikkelde studiemethode bij te horen. Een paar vaste kleuren, duidelijke afspraken met jezelf en regelmatig actief oefenen kunnen al zorgen voor meer structuur.

Experimenteer vooral met wat voor jou prettig werkt. Misschien heb je aan drie kleuren genoeg, terwijl iemand anders liever vijf categorieën gebruikt. Uiteindelijk is niet de hoeveelheid kleuren belangrijk, maar de manier waarop je ze inzet.

Met een goed gevuld etui én een duidelijk systeem begin je georganiseerd aan het nieuwe schooljaar. En als de eerste stapel lesstof op tafel verschijnt, weet je precies welke informatie daadwerkelijk een kleurtje verdient.